HoanToan.comHoàn Toàn
Đồ hoạ, ảnh, video và âm thanh miễn phí

Phần mềm quay màn hình miễn phí: OBS Studio cho bài giảng, hướng dẫn, họp trực tuyến

Quay màn hình máy tính không đóng dấu, không giới hạn thời lượng bằng OBS Studio và công cụ có sẵn của máy: cài đặt, thu tiếng rõ, giữ kín thông tin riêng.

Vietnamese female teacher recording a lesson at a tidy home desk with a microphone and a laptop screen turned away, bookshelf behind, bright soft daylight, side angle

Cần quay màn hình máy tính để làm bài giảng, video hướng dẫn hay lưu lại một buổi thao tác, lựa chọn mã nguồn mở phổ biến nhất là OBS Studio: miễn phí cho mọi người, không đóng dấu, không giới hạn thời lượng, không quảng cáo, chạy trên Windows, macOS và Linux. Việc ngắn hơn thì công cụ quay màn hình có sẵn trong hệ điều hành thường đã đủ; người dùng Windows cần chụp và quay nhanh có thêm ShareX, cũng là mã nguồn mở. Điều kiện cần nhớ nhất không phải tiền mà là quyền riêng tư: thứ gì hiện trên màn hình sẽ nằm trong video.

OBS mạnh nhưng nhiều nút, người mới mở ra dễ ngợp. Phần dưới đây chỉ chọn công cụ theo việc, cài sạch, chỉnh cho tiếng rõ hình nét, và quy tắc giữ kín thông tin khi quay. Phần mềm cập nhật thường xuyên, nên kiểm lại điều kiện hiện hành trên trang chính thức của dự án trước khi dùng.

Nhu cầu nào, dùng công cụ nào

Không phải lúc nào cũng cần cài thêm phần mềm. Bảng này đi từ việc cần làm tới lựa chọn nhẹ nhất đủ dùng:

Nhu cầuDùng gìĐiều kiệnĐánh đổi
Quay nhanh một thao tác vài phút gửi đồng nghiệpCông cụ quay có sẵn của hệ điều hànhCó sẵn trên máy, không cần tài khoảnÍt tuỳ chỉnh, có bản giới hạn chọn vùng hoặc không thu tiếng hệ thống
Bài giảng dài, có mặt người dạy ở góc màn hìnhOBS StudioMã nguồn mở, giấy phép GPL, dùng mọi mục đíchPhải chỉnh vài thông số lúc đầu
Quay vùng nhỏ thành ảnh động, chụp màn hình kèm chú thíchShareX (Windows)Mã nguồn mở, miễn phíChỉ có trên Windows, nhiều tuỳ chọn tải lên, nên tắt những gì không dùng
Phát trực tiếp buổi chia sẻ của câu lạc bộOBS StudioNhư trên; nền tảng phát có điều khoản riêngCần mạng ổn định và máy đủ sức
Quay trên điện thoạiTính năng quay màn hình có sẵn của máyCó sẵnThông báo hiện lên giữa chừng sẽ bị quay vào

ShareX có sẵn nhiều đích tải lên tự động. Hãy kiểm phần cài đặt sau khi cài và tắt mọi chế độ tự tải ảnh, video lên dịch vụ bên ngoài, để ảnh chụp màn hình chỉ nằm trên máy bạn.

Cài OBS Studio và cấu hình lần đầu

OBS là cái tên bị trang tải giả lợi dụng nhiều, có cả bản "đã mở khoá tính năng" vốn không có lý do tồn tại vì bản chính thức chẳng khoá gì. Làm như sau:

  1. Tìm đúng tên "OBS Studio", mở trang chính thức của dự án, chọn bản cho hệ điều hành của bạn. Trên Linux, ưu tiên kho phần mềm của bản phân phối hoặc gói do dự án công bố.
  2. Chạy trình cài đặt và đọc từng màn hình; bản chính thức không mời cài thêm gì. Lần mở đầu, OBS có trình hướng dẫn cấu hình tự động: chọn chế độ tối ưu cho việc ghi hình thay vì phát trực tiếp.
  3. Trong khung Nguồn, thêm nguồn quay màn hình hoặc quay một cửa sổ. Quay một cửa sổ an toàn hơn vì thông báo, tin nhắn ở cửa sổ khác không lọt vào.
  4. Thêm nguồn micro, nói thử và nhìn thanh đo âm lượng: lúc nói to nhất thanh nên ở vùng vàng, không chạm vùng đỏ.
  5. Vào phần cài đặt đầu ra, chọn nơi lưu và định dạng. Chọn định dạng chịu được mất điện giữa chừng nếu có, rồi để OBS tự chuyển sang MP4 sau khi quay xong.
  6. Quay thử một phút, mở lại xem, kiểm cả tiếng và chữ trên màn hình có đọc rõ không trước khi quay thật.

macOS sẽ hỏi cấp quyền ghi màn hình và micro cho OBS. Chỉ cấp cho đúng phần mềm bạn vừa cài từ trang chính thức; phần mềm lạ xin quyền ghi màn hình là dấu hiệu nên dừng lại.

Tình huống: cô giáo tiểu học làm video hướng dẫn cho phụ huynh

Cô Lan dạy lớp ba, cần làm video ngắn chỉ phụ huynh cách vào hệ thống học trực tuyến của trường, đăng nhập, xem bài tập và nộp bài. Năm nào cô cũng giải thích qua điện thoại cho từng người. Năm nay cô quyết định quay một lần dùng nhiều lần, trên chiếc máy tính xách tay ở nhà.

Cô cài OBS từ trang chính thức, quay thử. Vướng đầu tiên: tiếng quạt trần lẫn vào, giọng cô nghe xa. Cô tắt quạt, ngồi gần micro của tai nghe, bật bộ lọc khử nhiễu có sẵn trong OBS cho nguồn micro. Vướng thứ hai lớn hơn: bản quay thử lộ danh sách lớp có họ tên và điểm số học sinh. Cô tạo một tài khoản thử do trường cấp, chỉ có dữ liệu mẫu, và quay riêng cửa sổ trình duyệt thay vì cả màn hình.

Cô chia thành ba video ngắn, mỗi video một việc, dài chưa tới bốn phút. Phụ huynh xem lại được nhiều lần, các cuộc gọi hỏi cách đăng nhập giảm hẳn. Chi phí phần mềm bằng không; cái cô phải bỏ ra là một buổi tối chỉnh tiếng và một lần nhờ trường cấp tài khoản thử.

Giữ kín thông tin khi quay màn hình

Quay màn hình là cách dễ nhất để vô tình công bố dữ liệu của chính mình hoặc của người khác. Trước mỗi lần quay, rà danh sách này:

  • Bật chế độ không làm phiền trên máy tính và điện thoại để thông báo tin nhắn, thư không bật lên giữa video.
  • Quay một cửa sổ thay vì cả màn hình khi được; đóng các thẻ trình duyệt không liên quan, nhất là thẻ ngân hàng, thư điện tử, mạng xã hội.
  • Dùng tài khoản thử, dữ liệu mẫu khi hướng dẫn phần mềm có thông tin khách hàng, học sinh, bệnh nhân. Che mờ sau khi quay là cách dự phòng, dễ sót một khung hình.
  • Cẩn thận với ô mật khẩu và mã xác thực: dừng quay hoặc che nguồn khi gõ, vì mã xác thực gửi qua tin nhắn có thể hiện ở góc màn hình.
  • Xem lại toàn bộ video ở tốc độ thường trước khi đăng, đừng tua nhanh. Lỗi lộ thông tin thường nằm ở vài giây giữa video.
  • Quay buổi họp trực tuyến có người khác thì báo trước và xin đồng ý; tổ chức của bạn có thể có quy định riêng về ghi âm, ghi hình cuộc họp.

OBS lưu video trên máy bạn, không tự gửi đi đâu. Rủi ro nằm ở bước bạn đăng tải và chia sẻ, nên quyết định ai được xem trước khi bấm gửi đường dẫn.

Chỉnh cho tiếng rõ, chữ đọc được

Tiếng quan trọng hơn hình. Người xem chịu được hình hơi mờ nhưng bỏ đi ngay khi tiếng rè. Micro tai nghe gần miệng thường tốt hơn micro trong máy tính xách tay đặt xa. Bộ lọc khử nhiễu, chặn tiếng nền có sẵn trong OBS, bật cho nguồn micro.

Phóng to chữ trước khi quay. Người xem có thể dùng điện thoại. Tăng cỡ chữ của trình duyệt hoặc phần mềm đang hướng dẫn, hạ độ phân giải màn hình nếu cần, để chữ đọc được trên màn hình nhỏ.

Số khung hình vừa đủ. Quay thao tác phần mềm thì ba mươi khung hình mỗi giây là thừa đủ, tệp nhẹ và máy đỡ nặng. Chỉ quay video chuyển động nhanh mới cần nhiều hơn.

Chia nhỏ video. Mỗi video một việc, vài phút. Người xem tìm lại đúng chỗ dễ hơn, bạn sửa một bước cũng không phải quay lại cả buổi.

Kiểm tiếng hệ thống. Muốn thu cả âm thanh phát ra từ máy, thêm nguồn âm thanh máy tính trong OBS; không muốn thì tắt đi, kẻo tiếng chuông thông báo lọt vào.

Cắt đầu đuôi sau khi quay. Đoạn bạn bấm bắt đầu và dừng nên cắt bỏ bằng phần mềm dựng video hoặc chức năng cắt có sẵn của trình xem video.

Bài giảng có khung mặt người dạy: dựng bố cục một lần, dùng cả năm

Điểm mạnh của OBS so với công cụ có sẵn là cảnh, tức một bố cục gồm nhiều nguồn xếp chồng. Một cảnh bài giảng thường có ba lớp: màn hình trình chiếu ở dưới cùng, khung hình từ webcam thu nhỏ ở góc dưới, và micro. Bạn kéo thả khung webcam vào chỗ không che nội dung, cắt bớt viền thừa, có thể bo tròn bằng bộ lọc mặt nạ. Dựng xong, OBS nhớ cảnh đó cho những lần sau; buổi nào cũng chỉ việc mở lên và bấm quay.

Nên tạo thêm vài cảnh phụ: một cảnh chỉ có mặt người dạy để chào đầu và tóm ý cuối, một cảnh chỉ có màn hình khi cần người xem nhìn chi tiết, một cảnh tạm nghỉ. Chuyển cảnh bằng phím tắt tự đặt giúp bài giảng có nhịp mà không cần dựng lại sau. Bộ cảnh có thể xuất ra tệp để mang sang máy khác hoặc gửi đồng nghiệp dùng chung.

Ánh sáng cho khung mặt quan trọng hơn webcam đắt. Ngồi quay mặt về phía cửa sổ hoặc đặt một đèn bàn chiếu từ phía trước hơi chếch, tránh ngồi lưng quay ra cửa sổ vì mặt sẽ tối. Phía sau lưng nên gọn gàng, không có giấy tờ, ảnh gia đình hay thông tin bạn không muốn công khai.

Phát trực tiếp và những điều khoản không nằm ở OBS

OBS cho phép phát trực tiếp lên nhiều nền tảng mạng xã hội và nền tảng video. Bản thân OBS không thu phí lượt phát nào, nhưng mỗi nền tảng có điều khoản riêng: yêu cầu xác minh tài khoản, giới hạn độ dài, quy định về nhạc nền, quy định về nội dung có trẻ em. Những điều này không liên quan tới phần mềm và có thể thay đổi, nên đọc trên chính nền tảng bạn định phát.

Khi kết nối OBS với nền tảng, bạn sẽ dán một mã phát vào phần cài đặt. Mã này giống chìa khoá: ai có nó là phát được lên kênh của bạn. Đừng quay màn hình lúc đang mở trang chứa mã, đừng gửi ảnh chụp phần cài đặt cho người lạ nhờ sửa; lỡ lộ thì vào nền tảng tạo mã mới.

Nếu chỉ cần chia sẻ màn hình cho vài người trong buổi họp, phần mềm họp trực tuyến của tổ chức đã có sẵn chức năng đó. OBS đáng dùng khi bạn cần bố cục riêng như khung mặt người nói, tên chương trình, chuyển cảnh giữa các phần, hoặc muốn tự lưu bản ghi chất lượng cao trên máy.

Câu hỏi thường gặp

OBS Studio có giới hạn thời gian quay hay đóng dấu lên video không?

Không. OBS Studio là phần mềm mã nguồn mở theo giấy phép GPL, bản chính thức không đóng dấu, không giới hạn thời lượng và không có gói trả phí mở khoá tính năng. Giới hạn thực tế chỉ là dung lượng ổ đĩa và sức máy của bạn.

Quay màn hình bằng công cụ có sẵn của máy có đủ không?

Với thao tác ngắn, quay một cửa sổ để gửi đồng nghiệp xem, công cụ có sẵn thường đủ và nhanh nhất. Khi cần ghép khung mặt người nói, thu tiếng tách bạch, quay dài hay phát trực tiếp, OBS linh hoạt hơn hẳn.

Vì sao video quay bằng OBS bị màn hình đen?

Thường do chọn sai nguồn quay, do máy có hai card đồ hoạ, hoặc do hệ điều hành chưa cấp quyền ghi màn hình. Thử đổi sang quay cửa sổ, kiểm quyền trong phần cài đặt bảo mật của máy, rồi xem mục câu hỏi thường gặp trên trang chính thức của OBS.

Quay lại buổi học trực tuyến của giáo viên để xem lại có được không?

Nên hỏi giáo viên hoặc đơn vị tổ chức trước. Bài giảng có quyền tác giả, buổi học có hình ảnh và giọng nói của người khác, nhiều nơi có quy định riêng về ghi hình. Được đồng ý thì chỉ dùng cho việc ôn tập cá nhân, không đăng lại.

ShareX có an toàn không khi nó có nhiều chức năng tải lên?

ShareX là phần mềm mã nguồn mở, an toàn khi tải từ trang chính thức. Các chức năng tải ảnh, video lên dịch vụ bên ngoài là tuỳ chọn; sau khi cài, vào phần cài đặt tắt những chế độ tự tải lên mà bạn không cần để tệp chỉ nằm trên máy.

Tệp quay màn hình quá nặng thì làm sao?

Hạ số khung hình xuống ba mươi, chọn mức chất lượng vừa phải thay vì cao nhất, và chỉ quay vùng cần thiết. Sau khi quay, có thể nén lại bằng phần mềm chuyển mã video mã nguồn mở trước khi gửi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138