HoanToan.comHoàn Toàn
Phần mềm văn phòng và làm việc miễn phí

Phần mềm email miễn phí Thunderbird: gom nhiều hộp thư, lọc thư rác, mã hoá thư

Thunderbird là phần mềm email miễn phí, mã nguồn mở: gom nhiều hộp thư, lọc tự động, mã hoá OpenPGP, lưu thư trên máy. Điều kiện, cách cài an toàn, chỗ cần để ý.

Vietnamese accountant in her forties sorting paper envelopes beside a desktop computer with its screen turned away, quiet office corner with plants, eye level, soft daylight

Cần một chỗ đọc và trả lời thư từ nhiều hộp thư — thư công ty, thư cá nhân, hộp thư tên miền riêng của cửa hàng — trên máy tính mà không trả tiền, lựa chọn mã nguồn mở bền nhất là Thunderbird, phần mềm thư điện tử do một đơn vị thuộc Quỹ Mozilla phi lợi nhuận phát triển. Nó miễn phí cho mọi người, kể cả dùng trong công ty, không quảng cáo, không đọc thư của bạn để bán quảng cáo, có sẵn lịch, danh bạ và mã hoá thư. Lựa chọn còn lại là giao diện thư trên trình duyệt của chính nhà cung cấp hộp thư, cũng miễn phí nhưng mỗi hộp thư một cửa sổ.

Điều kiện quan trọng nhất: Thunderbird là phần mềm đọc thư, không phải hộp thư. Bạn vẫn cần tài khoản thư ở đâu đó; Thunderbird chỉ kết nối vào. Bài này nói rõ chỗ đó, cách cài, cách gom hộp thư, lọc thư rác, mã hoá và sao lưu. Kiểm lại điều kiện hiện hành trên trang chính thức của dự án trước khi dùng, vì phiên bản và dịch vụ đi kèm thay đổi theo thời gian.

Thunderbird làm được gì và điều kiện từng phần

Mỗi phần có một điều kiện riêng, nhất là phần phụ thuộc nhà cung cấp hộp thư:

Tính năngLàm được gìĐiều kiện, giới hạn
Gom nhiều hộp thưMột cửa sổ đọc mọi tài khoản, hộp thư đến hợp nhấtNhà cung cấp phải cho kết nối IMAP hoặc POP; một số hộp thư công ty dùng giao thức riêng cần tiện ích thêm
Lọc thư tự độngChuyển thư vào thư mục theo người gửi, tiêu đề, gắn nhãnLọc chạy khi Thunderbird mở; muốn lọc cả trên điện thoại thì đặt bộ lọc phía nhà cung cấp
Chặn thư rácBộ lọc thư rác tự học theo những thư bạn đánh dấuCần vài tuần đánh dấu để học; không thay được bộ lọc của nhà cung cấp
Lịch và danh bạLịch họp, lời mời, danh bạ đồng bộĐồng bộ với tài khoản trực tuyến cần nhà cung cấp hỗ trợ chuẩn mở tương ứng
Mã hoá OpenPGPMã hoá và ký thư, có sẵn không cần cài thêmNgười nhận cũng phải dùng phần mềm hỗ trợ OpenPGP
Lưu thư trên máyĐọc thư cũ khi mất mạng, lưu trữ dài hạnDữ liệu nằm trên máy, phải tự sao lưu thư mục hồ sơ

Thunderbird có bản cho Windows, macOS, Linux và bản cho điện thoại Android; tình trạng các nền tảng khác xem trên trang chính thức. Thỉnh thoảng phần mềm hiện lời mời quyên góp cho dự án; đóng là xong, không khoá tính năng.

Cài và thêm hộp thư đầu tiên trong 15 phút

Phần lớn hộp thư phổ biến được Thunderbird nhận diện tự động:

  1. Tìm "Thunderbird Mozilla" và vào trang chính thức của dự án; trên Linux, cài từ kho phần mềm của bản phân phối. Không tải từ trang tổng hợp phần mềm.
  2. Cài đặt và mở Thunderbird. Màn hình đầu tiên hỏi tên hiển thị, địa chỉ thư và mật khẩu.
  3. Với hộp thư của các hãng lớn, Thunderbird mở cửa sổ đăng nhập của chính hãng đó; đăng nhập và cấp quyền. Với hộp thư có bật xác minh hai bước, đây là cách đúng, không cần tắt bảo mật.
  4. Với hộp thư tên miền riêng, nếu không tự nhận diện, nhập máy chủ IMAP và SMTP theo hướng dẫn của nhà cung cấp hộp thư. Chọn IMAP để thư giữ đồng bộ với điện thoại.
  5. Đợi tải thư; hộp thư lớn có thể mất một lúc. Trong thời gian này đừng xoá thư hàng loạt.
  6. Thêm tài khoản thứ hai, thứ ba theo cùng cách. Bật hộp thư đến hợp nhất trong phần hiển thị thư mục nếu muốn xem chung.
  7. Vào cài đặt, phần Quyền riêng tư, giữ chặn tải nội dung từ xa trong thư; đây là cách nhiều thư quảng cáo theo dõi bạn đã mở thư hay chưa.

Nếu nhà cung cấp hộp thư bắt dùng "mật khẩu ứng dụng" thay mật khẩu chính, tạo mật khẩu đó trong trang bảo mật tài khoản của nhà cung cấp, không chia sẻ cho ai.

IMAP hay POP: chọn sai là mất thư

Đây là chỗ người mới hay vấp nhất. IMAP giữ thư trên máy chủ của nhà cung cấp; Thunderbird chỉ hiển thị và lưu bản sao. Bạn đọc thư trên máy tính thì điện thoại cũng thấy là đã đọc; xoá ở máy tính thì điện thoại cũng mất. Đa số người nên chọn IMAP.

POP tải thư về máy, và tuỳ cách đặt, có thể xoá bản trên máy chủ. Nó hợp với người chỉ đọc thư trên một máy, muốn giải phóng dung lượng hộp thư, nhưng rủi ro là máy hỏng thì thư mất theo nếu không sao lưu. Nhiều văn phòng từng mất cả năm thư từ vì cài POP trên một máy rồi máy đó chết.

Nếu hộp thư sắp đầy dung lượng miễn phí của nhà cung cấp, cách an toàn hơn POP là dùng IMAP rồi lưu trữ thư cũ vào thư mục cục bộ của Thunderbird: kéo thư năm cũ vào nhóm "Thư mục cục bộ", thư được chép về máy, sau đó mới xoá trên máy chủ. Nhớ đưa thư mục hồ sơ của Thunderbird vào lịch sao lưu.

Mã hoá thư: dùng khi nào, đừng kỳ vọng gì

Thư thường giống bưu thiếp. Đường truyền giữa máy bạn và máy chủ thường đã được mã hoá, nhưng thư nằm trên máy chủ của nhà cung cấp ở dạng đọc được. Hầu hết thư công việc như vậy là chấp nhận được.

OpenPGP là phong bì dán kín. Thunderbird có sẵn mã hoá OpenPGP: bạn tạo cặp khoá, gửi khoá công khai cho người nhận, rồi thư giữa hai bên được mã hoá từ máy người gửi tới máy người nhận. Không ai ở giữa đọc được, kể cả nhà cung cấp hộp thư.

Điều kiện là cả hai phía cùng dùng. Người nhận phải có phần mềm hỗ trợ OpenPGP và đã trao đổi khoá với bạn. Gửi thư mã hoá cho người không có khoá thì họ không đọc được. Vì vậy mã hoá hợp với nhóm nhỏ trao đổi thường xuyên tài liệu nhạy cảm, như kế toán với chủ doanh nghiệp, luật sư với thân chủ.

Tiêu đề thư không được giấu hết. Địa chỉ người gửi, người nhận và thời gian vẫn lộ ra. Đừng ghi thông tin nhạy cảm trong tiêu đề thư.

Ký số thư hữu ích ngay cả khi không mã hoá. Chữ ký OpenPGP giúp người nhận kiểm tra thư đúng là của bạn và không bị sửa. Với thư từ có yêu cầu chuyển tiền, đây là lớp chống giả mạo đáng có.

Chuyển từ đọc thư trên trình duyệt sang Thunderbird: cái gì đi theo, cái gì không

Khi thêm hộp thư bằng IMAP, toàn bộ thư và thư mục trên máy chủ hiện ra trong Thunderbird. Nhãn của một số hộp thư hiện thành thư mục; một thư gắn hai nhãn có thể hiện ở hai nơi, nhưng vẫn là một thư trên máy chủ. Đó là chỗ người chuyển sang hay hoảng vì tưởng thư bị nhân đôi.

Những thứ không tự đi theo: bộ lọc bạn đã đặt trên giao diện trình duyệt vẫn chạy phía máy chủ nhưng không hiện trong Thunderbird; chữ ký thư phải đặt lại trong phần cài đặt tài khoản; danh bạ và lịch cần kết nối riêng nếu nhà cung cấp hỗ trợ, hoặc xuất ra tệp rồi nhập vào. Tính năng riêng của từng hãng như hẹn giờ gửi, nhắc trả lời có thể không có hoặc làm bằng tiện ích.

Lời khuyên là chạy song song hai tuần: vẫn mở giao diện trình duyệt khi cần, dùng Thunderbird cho việc hằng ngày. Khi đã quen thư mục, bộ lọc và chữ ký, bạn sẽ tự biết mình còn cần giao diện trình duyệt cho việc gì. Với điện thoại, giữ ứng dụng thư bạn đang dùng hoặc thử bản Thunderbird cho Android; nhờ IMAP, hai bên thấy cùng một hộp thư.

Một tình huống: kế toán dịch vụ với năm hộp thư

Chị Nga làm kế toán dịch vụ cho bốn hộ kinh doanh, mỗi khách cho chị một hộp thư riêng để nhận hoá đơn điện tử, cộng thêm hộp thư cá nhân. Mỗi sáng chị mở năm thẻ trình duyệt, đăng nhập năm lần, vẫn sót hoá đơn. Chị cài Thunderbird, thêm năm tài khoản bằng IMAP, bật hộp thư đến hợp nhất và tạo bộ lọc: thư có chữ "hoá đơn" của khách nào thì vào thư mục của khách đó.

Vướng thứ nhất là một hộp thư tên miền riêng không tự nhận diện; chị hỏi bên cung cấp hộp thư tên máy chủ rồi nhập tay. Vướng thứ hai là hộp thư cá nhân của chị gần đầy; chị kéo thư ba năm trước vào thư mục cục bộ và đưa thư mục hồ sơ Thunderbird vào lịch sao lưu. Sau một tháng, mỗi sáng chị chỉ cần mở một cửa sổ, hoá đơn tự nằm đúng thư mục khách, và cuối tháng chị đối chiếu theo từng thư mục thay vì lục từng hộp thư.

Mẹo rút ra: với người xử lý thư theo khách hay theo dự án, bộ lọc và thư mục quan trọng hơn mọi tính năng khác. Đặt tên thư mục theo khách, bộ lọc theo người gửi, và soát bộ lọc mỗi khi khách đổi nhà cung cấp hoá đơn.

Giữ an toàn khi đọc thư bằng phần mềm trên máy

Thunderbird có sẵn nhiều lớp bảo vệ, nhưng thói quen của bạn vẫn là lớp quan trọng nhất:

  • Cập nhật Thunderbird khi có bản mới; bản vá bảo mật cho trình đọc thư rất quan trọng vì thư là đường vào phổ biến của mã độc.
  • Giữ chế độ chặn nội dung từ xa; chỉ cho tải ảnh với người gửi quen.
  • Chỉ cài tiện ích mở rộng từ kho tiện ích chính thức của Thunderbird, đọc quyền nó xin.
  • Đặt mật khẩu chính cho kho mật khẩu đã lưu trong Thunderbird, nhất là khi máy có nhiều người dùng.
  • Thư báo trúng thưởng, quà tặng, hoá đơn lạ kèm tệp nén hoặc đường dẫn đăng nhập: không mở tệp, không bấm, xoá và báo thư rác.
  • Thư đề nghị chuyển tiền hay đổi số tài khoản nhận tiền: gọi điện cho người gửi theo số bạn đã có để xác nhận, kể cả khi thư có chữ ký đúng tên.

Nếu đã bị lừa chuyển tiền qua thư giả mạo, báo ngân hàng ngay để yêu cầu phong toả và trình báo công an, gọi 113 khi khẩn cấp.

Câu hỏi thường gặp

Thunderbird có cho tạo địa chỉ email mới không?

Thunderbird là phần mềm đọc thư, không phải nhà cung cấp hộp thư. Bạn cần có tài khoản thư ở một nhà cung cấp trước, rồi thêm vào Thunderbird. Dự án có thể giới thiệu dịch vụ hộp thư riêng, nhưng phần mềm vẫn dùng được với hộp thư bạn đang có.

Dùng Thunderbird trong công ty có phải trả phí không?

Không. Thunderbird là phần mềm mã nguồn mở, cài trên bao nhiêu máy cũng được, dùng cho mục đích kinh doanh cũng được. Chi phí chỉ phát sinh nếu bạn mua dịch vụ hộp thư hay tiện ích mở rộng trả phí của bên thứ ba.

Thư trong Thunderbird được lưu ở đâu, sao lưu thế nào?

Thư, bộ lọc, danh bạ nằm trong thư mục hồ sơ của Thunderbird trên máy. Phần cài đặt có mục mở thư mục hồ sơ; đóng Thunderbird rồi chép thư mục đó sang ổ khác, hoặc đưa nó vào lịch của phần mềm sao lưu.

Thêm hộp thư công ty vào Thunderbird bị báo lỗi đăng nhập thì sao?

Hộp thư bật xác minh hai bước có thể cần đăng nhập qua cửa sổ của nhà cung cấp hoặc dùng mật khẩu ứng dụng. Một số hộp thư công ty chỉ hỗ trợ giao thức riêng; hỏi bộ phận kỹ thuật xem có được kết nối IMAP hay không.

Mã hoá OpenPGP trong Thunderbird có khó dùng không?

Tạo khoá và gửi khoá công khai chỉ mất vài phút theo trình hướng dẫn có sẵn. Phần khó là cả hai bên phải cùng dùng và giữ khoá cẩn thận. Nếu chỉ thỉnh thoảng gửi tài liệu nhạy cảm, nén có mật khẩu mạnh và gửi mật khẩu qua kênh khác là cách đơn giản hơn.

Thunderbird có thu thập dữ liệu của người dùng không?

Phần mềm có gửi một số dữ liệu đo lường về cách dùng ở mức tối thiểu để dự án cải tiến, và bạn tắt được trong phần cài đặt quyền riêng tư. Nội dung thư không được dùng cho quảng cáo. Xem chính sách quyền riêng tư hiện hành trên trang chính thức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138