HoanToan.comHoàn Toàn
Học ngoại ngữ miễn phí

Học tiếng Trung, Nhật, Hàn miễn phí: từ điển mở, kho câu ví dụ và điều kiện đi kèm

Học tiếng Trung, Nhật, Hàn không tốn học phí: từ điển dữ liệu mở, kho câu Tatoeba, thẻ ghi nhớ Anki, bộ gõ có sẵn — điều kiện giấy phép và bẫy lớp miễn phí.

Factory worker in his twenties practicing Korean letters with a pencil at a dormitory desk, notebook with blank grid pages, side view, warm evening lamp light

Tự học tiếng Trung, Nhật hay Hàn mà không đóng học phí, bạn dựa được vào bốn thứ miễn phí: từ điển dữ liệu mở do cộng đồng biên soạn như CC-CEDICT cho tiếng Trung và JMdict cho tiếng Nhật, kho câu ví dụ đa ngữ Tatoeba, phần mềm thẻ ghi nhớ mã nguồn mở Anki, và bộ gõ có sẵn trong hệ điều hành máy tính, điện thoại. Điều kiện quan trọng nhất: dữ liệu mở đi kèm giấy phép, cho dùng lại nhưng bắt ghi nguồn, và bộ thẻ ai đó chia sẻ chưa chắc là dữ liệu mở.

Ba thứ tiếng này chung một điểm khó với người Việt là chữ viết, và chung một điểm thuận là vốn từ Hán Việt. Bài này đi qua các nguồn miễn phí theo từng nhu cầu, cách tận dụng lợi thế Hán Việt mà không bị nó đánh lừa, và cảnh báo về những lớp "học tiếng miễn phí" gắn với lời hứa đi làm việc ở nước ngoài.

Nhu cầu nào dùng nguồn mở nào, điều kiện ra sao

Bảng xếp theo việc bạn cần làm trong ngày học, không theo thứ tiếng:

Nhu cầuDùng gì miễn phíGiấy phép, điều kiệnGiới hạn
Tra từ tiếng TrungCC-CEDICT, từ điển Trung Anh dữ liệu mởGiấy phép mở, dùng lại phải ghi nguồn, giữ cùng giấy phépGiải nghĩa bằng tiếng Anh, không có tiếng Việt
Tra từ tiếng NhậtJMdict, dự án từ điển đa ngữ dữ liệu mởGiấy phép mở, ghi nguồnGiải nghĩa chủ yếu tiếng Anh; nhiều ứng dụng tra từ dùng lại dữ liệu này
Tra từ tiếng HànTừ điển cho người học do cơ quan ngôn ngữ nhà nước Hàn Quốc phát hành, có bản dịch nhiều thứ tiếngTra trực tuyến miễn phíKiểm lại xem có giao diện tiếng Việt cho mục từ cần tra không
Câu ví dụ có bản dịchTatoeba, kho câu đa ngữ do cộng đồng đóng gópPhần lớn câu theo giấy phép mở, ghi nguồnCâu do người dùng đóng góp, có câu chưa được kiểm
Ôn chữ, từ vựngAnkiMã nguồn mở; bản máy tính và Android miễn phíBản iPhone trả phí; phải tự làm hoặc chọn bộ thẻ hợp pháp
Gõ chữBộ gõ có sẵn trong hệ điều hànhĐi kèm máy, không thu thêmBộ gõ bên thứ ba có thể ghi lại mọi thứ bạn gõ

Phần lớn dữ liệu mở giải nghĩa bằng tiếng Anh. Nếu tiếng Anh của bạn còn yếu, hai bước tra chồng lên nhau sẽ mệt; khi đó Wiktionary với phần dịch tiếng Việt và giáo trình có giải thích tiếng Việt sẽ đỡ hơn. Giấy phép và tình trạng của từng dự án có thể thay đổi, nên kiểm lại điều kiện hiện hành trên trang chính thức trước khi dùng hay chia sẻ lại.

Lợi thế Hán Việt: dùng cho đúng, đừng để nó đánh lừa

Một phần lớn từ vựng học thuật, hành chính trong tiếng Trung, Nhật, Hàn có gốc Hán, và tiếng Việt cũng vậy. Biết âm Hán Việt của một chữ, bạn đoán được nghĩa của hàng loạt từ: chữ "học" xuất hiện trong học sinh, đại học, khoa học ở cả bốn thứ tiếng, chỉ khác cách đọc. Người Việt học từ vựng Hán ngữ nhanh hơn hẳn người học không có nền này.

Cách tận dụng: khi làm thẻ ghi nhớ cho một chữ Hán, ghi thêm âm Hán Việt ở mặt sau. Khi gặp từ mới gồm hai chữ đã biết, thử đoán nghĩa qua Hán Việt trước khi tra. Wiktionary thường ghi cả âm Hán Việt trong mục của từng chữ Hán, là nguồn miễn phí tiện để kiểm.

Cái bẫy: nhiều từ cùng gốc Hán nhưng nghĩa đã trôi khác nhau giữa các nước. Có từ trong tiếng Nhật mang nghĩa khác hẳn từ Hán Việt tương ứng, có từ tiếng Trung hiện đại dùng chữ khác cho cùng khái niệm. Ngoài ra, tiếng Hàn ngày nay viết chủ yếu bằng chữ Hangul, chữ Hán chỉ còn ở một số văn bản. Lợi thế Hán Việt giúp nhớ nhanh, nhưng nghĩa đúng vẫn phải xác nhận bằng từ điển và câu ví dụ.

Làm thẻ ghi nhớ từ dữ liệu mở cho đúng giấy phép

Cách tiết kiệm công sức là lấy câu ví dụ từ Tatoeba, tra nghĩa từ CC-CEDICT hay JMdict, rồi đưa vào Anki. Với dùng riêng cho bản thân, bạn gần như không phải lo gì về giấy phép. Chỉ khi chia sẻ bộ thẻ ra ngoài, cho lớp học hay đăng lên mạng, thì phải giữ phần ghi nguồn và giấy phép của dữ liệu gốc, thường là ghi tên dự án và giữ cùng loại giấy phép mở cho phần lấy từ đó.

Kho bộ thẻ chia sẻ của cộng đồng Anki có rất nhiều bộ cho cả ba thứ tiếng. Phần lớn được làm tử tế, nhưng có những bộ chép nguyên văn từ giáo trình thương mại, kèm cả tệp âm thanh của sách. Dùng những bộ đó là dùng nội dung có bản quyền ngoài phạm vi cho phép. Cách nhận biết: phần mô tả nhắc tên giáo trình cụ thể, có âm thanh chất lượng phòng thu, không ghi nguồn dữ liệu mở nào.

Tự làm thẻ mất thời gian hơn, nhưng chính việc tự làm, tự chọn câu, tự gõ chữ là một phần của học. Nhiều người học chữ Hán nhớ lâu hơn hẳn khi tự gõ từng thẻ thay vì tải bộ có sẵn hàng nghìn thẻ.

Mỗi thứ tiếng một điểm nghẽn riêng

Tiếng Trung: thanh điệu và hai bộ chữ. Người Việt quen thanh điệu nên không sợ, nhưng thanh tiếng Trung khác hệ thanh tiếng Việt, dễ đọc lẫn. Luyện bằng tệp âm thanh trong từ điển mở, nghe kỹ từng âm tiết. Quyết định sớm học chữ giản thể hay phồn thể theo mục đích, đừng học lẫn.

Tiếng Nhật: ba bộ chữ cùng lúc. Hiragana và katakana học trong vài tuần, chữ Hán thì kéo dài nhiều năm. Học xong hai bộ chữ mềm trước rồi mới vào chữ Hán. Thứ tự nét chữ có thể tra ở các dự án dữ liệu mở về nét chữ Hán, nhiều ứng dụng tra từ dùng lại dữ liệu đó.

Tiếng Hàn: chữ nhanh, ngữ pháp và kính ngữ chậm. Bảng chữ Hangul học được trong vài ngày vì cấu tạo rất logic. Khó nằm ở đuôi câu thay đổi theo mức lịch sự và quan hệ người nói. Học câu mẫu theo tình huống, ghi rõ dùng với ai.

Chung cho cả ba: nghe ít. Người tự học thường đọc nhiều mà nghe ít. Đài phát thanh đối ngoại của cả ba nước có chương trình phát bằng tiếng Việt và chuyên mục học tiếng, là nguồn nghe miễn phí đáng tìm; kiểm lại lịch phát hiện hành trên trang chính thức của đài.

Bắt đầu trong mười lăm phút

Buổi đầu chỉ dựng đồ nghề, chưa cần học gì nhiều:

  1. Bật bộ gõ tiếng Trung, Nhật hoặc Hàn có sẵn trong phần ngôn ngữ của hệ điều hành. Không cần cài bộ gõ của bên thứ ba; nếu cài, chọn bộ gõ mã nguồn mở hoặc của nhà phát triển hệ điều hành, vì bộ gõ thấy được mọi thứ bạn gõ, kể cả mật khẩu.
  2. Tìm đúng tên dự án Anki, tải từ trang chính thức. Tạo một bộ thẻ, đặt kiểu thẻ có ba trường: chữ, cách đọc, nghĩa kèm âm Hán Việt nếu có.
  3. Mở Tatoeba bằng trình duyệt, tìm câu chứa một từ bạn vừa học, chép câu kèm bản dịch vào thẻ.
  4. Đánh dấu trang từ điển trực tuyến dùng dữ liệu mở hoặc từ điển cho người học của cơ quan ngôn ngữ nhà nước, tra thử một từ.
  5. Viết tay mười chữ đầu tiên vào vở ô ly. Gõ thì nhanh, nhưng viết tay giúp nhớ hình chữ.

Khi cài ứng dụng tra từ trên điện thoại, chỉ cho quyền lưu trữ. Ứng dụng từ điển xin quyền đọc tin nhắn, danh bạ hay ghi âm liên tục là dấu hiệu không bình thường.

Cẩn thận với lớp "học tiếng miễn phí" có điều kiện

Nhu cầu học tiếng Nhật, Hàn, Trung để đi làm việc ở nước ngoài rất lớn, và kéo theo những lời mời "học miễn phí" cần đọc kỹ:

  • Học tiếng miễn phí nhưng phải ký cam kết đi làm qua đúng đơn vị đó, bỏ ngang thì bồi hoàn học phí với mức cao.
  • Miễn học phí nhưng thu tiền ký túc xá, tài liệu, "phí hồ sơ" trước khi có hợp đồng lao động thật.
  • Đơn vị không trưng được giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người đi làm việc ở nước ngoài, chỉ có trang mạng xã hội và người giới thiệu.
  • Lời hứa chắc chắn đỗ phỏng vấn, chắc chắn có việc lương cao sau vài tháng học.
  • Yêu cầu nộp giấy tờ tuỳ thân bản gốc để "giữ chỗ".

Trước khi ký gì, hỏi cơ quan quản lý lao động ở địa phương để kiểm đơn vị có được phép hoạt động không, đọc kỹ hợp đồng, tra văn bản hiện hành về người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Nếu đã nộp tiền mà đơn vị biến mất, giữ biên lai, tin nhắn và báo công an qua 113.

Tình huống: Tuấn học tiếng Hàn sau ca làm

Tuấn làm công nhân ở một nhà máy có vốn đầu tư Hàn Quốc, muốn học tiếng Hàn để hiểu chỉ dẫn của quản lý và mong lên tổ trưởng. Tuấn được mời vào một lớp "học tiếng miễn phí, bao đi làm nước ngoài", buổi đầu đã bị đề nghị nộp "phí hồ sơ" và giấy tờ bản gốc. Tuấn từ chối vì mục tiêu của mình là học để làm tốt ngay tại nhà máy.

Tuấn tự học bảng chữ Hangul trong một tuần bằng vở ô ly, bật bộ gõ tiếng Hàn trên điện thoại, cài Anki, mỗi ngày thêm mười từ hay dùng ở xưởng, ghi kèm âm Hán Việt khi từ có gốc Hán. Vướng lớn nhất là đuôi câu lịch sự: Tuấn nói với quản lý bằng kiểu câu thân mật học từ phim. Một đồng nghiệp người Hàn chỉ cho cách nói đúng mực. Sau năm tháng, Tuấn đọc được các biển hướng dẫn an toàn trong xưởng và trao đổi được những câu công việc đơn giản.

Tuấn không tốn đồng học phí nào, nhưng tốn đều đặn bốn mươi phút mỗi tối và chấp nhận bị sửa sai.

Câu hỏi thường gặp

Người mới nên học tiếng Trung, Nhật hay Hàn trước nếu tự học miễn phí?

Nên chọn theo mục đích: công việc, gia đình hay sở thích, vì động lực quyết định bạn đi được bao xa. Về độ khó ban đầu, chữ Hangul của tiếng Hàn học nhanh nhất; tiếng Trung và tiếng Nhật đòi nhiều thời gian cho chữ Hán, bù lại người Việt có lợi thế âm Hán Việt.

Từ điển dữ liệu mở có tiếng Việt không?

Các dự án lớn như CC-CEDICT và JMdict giải nghĩa chủ yếu bằng tiếng Anh. Wiktionary có phần dịch tiếng Việt cho nhiều mục và thường ghi âm Hán Việt của chữ Hán. Một số cơ quan ngôn ngữ của nước sở tại có từ điển cho người học với bản dịch nhiều thứ tiếng, nên kiểm xem có tiếng Việt không.

Dùng câu trong Tatoeba để làm tài liệu phát cho lớp có được không?

Phần lớn câu trong Tatoeba theo giấy phép mở cho phép dùng lại, kể cả trong tài liệu phát hành, miễn ghi nguồn đúng theo yêu cầu giấy phép. Một số câu có giấy phép khác, nên xem dòng giấy phép của từng câu trước khi đưa vào tài liệu cho nhiều người.

Có nên tải bộ thẻ Anki chép từ giáo trình nổi tiếng không?

Không nên. Bộ thẻ chép nguyên nội dung và âm thanh của giáo trình thương mại là dùng nội dung có bản quyền ngoài phạm vi cho phép. Nên dùng bộ thẻ dựng từ dữ liệu mở có ghi nguồn, hoặc tự làm thẻ từ giáo trình mình đã mua để học riêng.

Học chữ Hán có cần học thứ tự nét không?

Nên học. Viết đúng thứ tự nét giúp chữ cân đối, giúp nhận ra chữ viết tay và tra chữ bằng cách vẽ trên màn hình chính xác hơn. Dữ liệu thứ tự nét có ở các dự án mở và được nhiều ứng dụng tra từ miễn phí dùng lại.

Lớp học tiếng miễn phí kèm cam kết đi làm ở nước ngoài có đáng tin không?

Có đơn vị làm đúng luật, có đơn vị lợi dụng. Hỏi cơ quan quản lý lao động địa phương xem đơn vị có giấy phép không, đọc kỹ điều khoản bồi hoàn, không nộp tiền hay giấy tờ bản gốc trước khi có hợp đồng rõ ràng. Bị lừa mất tiền thì báo công an qua 113.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138